کلینیک کاردرمانی وگفتاردرمانی طلوع کرمان

در مقابله با کودکان بدرفتار، والدين به هيچ وجه نبايد رفتار نامناسبي از خود نشان دهند؛ مثلابددهني کودکان يکي از مشکلات والدين است که در بسياري از موارد، خود والدين در بروز آن نقش دارند و کودکان صرفاً از روي تقليد اين الفاظ را به کار مي‌برند. بعضي واکنش‌هاي غلط والدين نيز باعث تقويت رفتارهاي نادرست کودک مي‌شود؛ مثلا لبخند زدن اتفاقي به حرف زشتي که يک کودک دوسه ساله مي‌زند و يا پاسخ مثبت دادن به خواسته‌هاي کودک وقتي که از داد و فرياد و بددهني براي رسيدن به خواسته‌اش استفاده مي‌کند. به اين‌ ترتيب، اين مشکلات رفتاري در کودک نهادينه مي‌شود و او ياد مي‌گيرد تا با داد و فرياد و بددهني به خواسته‌اش برسد.

قاطعانه بگوييد «نمي‌خرم»؛ بدون احساس گناه!
با گفتن کلمه «نمي‌خرم» به کودک‌تان احساس گناه نکنيد. مشاجره‌هاي بين والدين و فرزندان معمولاً خوشايند نيست و ممکن است بارها پيش آمده باشد که فرزندتان از تصميم‌گيري شما خوشش نيامده است. در تعطيلات و جشن تولدها، از کودکتان بخواهيد فهرستي از آنچه را که دوست دارد تهيه کرده و آن چيزهايي را که بيشتر دوست دارد در اولويت قرار دهد. خردسالان را تشويق کنيد آن چيزي را که دوست دارند با نقاشي برايتان بکشند.
توصيه ديگر اين است که موقع پخش پيام‌هاي بازرگاني، تلويزيون را خاموش کنيد. تحقيقات نشان داده است که هر چه کودکان کمتر پيام‌هاي بازرگاني تلويزيون را ببينند کمتر براي خريد چيزهاي جديد بهانه‌گيري مي‌کنند. به کودک خودتان ياد بدهيد آنچه دارد را به ديگران نيز ببخشد. مي‌توانيد گهگاه از او بخواهيد و به او بياموزيد که بخشي از هزينه‌هايي را که براي خريد لوازم مورد نياز او کنار گذشته‌ايد با کمال رضايت به يک موسسه خيريه ببخشد.

ناسزا گفتن را ممنوع کنيد!
به زبان آوردن کلمات ناپسند و غيرمجاز را براي کودک ممنوع کنيد. اين قانون را براي او شرح دهيد: «وقتي از چيزي مطمئن نيستي، آن را به زبان نياور.» هر زمان که فرزندتان ناسزايي را به زبان آورد، بلافاصله آن را به فهرست کلمات غيرمجاز او اضافه کنيد. توضيح دهيد که چرا ناسزاگويي، کاري زشت و غيرقابل قبول است و بسياري از مردم به زبان آوردن اين کلمات را نادرست مي‌دانند. کلمه مورد قبول را جانشين آن کنيد. کلمات خنده‌داري را که اصلا ناخوشايند نيستند، انتخاب کنيد تا به جاي کلمات نامناسب استفاده شود و يا اينکه فرزندتان خودش از کلماتي استفاده کند که بار منفي ندارد؛ مثلا «بي‌ادب» را مي‌‌توانيد جايگزين ناسزايي کنيد که کودک‌تان به زبان مي‌آورد. وقتي که فرزند خردسال‌تان براي اولين بار کلمه نادرستي را تلفظ کرد، به او بگوييد: «در خانواده ما از اين کلمات استفاده نمي شود» و به کودکان بزرگ‌تر گوشزد نماييد که «شما به خوبي با قوانين اين خانه آشنايي داريد» و يا «ديگر نمي خواهم اين کلمه را از تو بشنوم.»

علل شایع بدخلقی کودکان

۱ – گرسنگی و خستگی؛ بعضی کودکان هنگام احساس گرسنگی و خستگی بدخلق می شوند بنابراین بهتر است هنگام بیرون رفتن، تنقلات مورد علاقه آن ها را همراه داشته باشید. هنگام منتظرماندن در رستوران و برای جلوگیری از شلوغ کاری به کودکان کمی تنقلات بدهید. برای جلوگیری از خستگی و شلوغ کردن برنامه روزانه ای برای آنان در نظر بگیرید و زمان استراحت آنان را تعیین کنید. سرگرمی هایی را که مورد علاقه آنان است مشخص کنید. برخی کودکان پارک های شلوغ را ترجیح می دهند در حالی که بعضی دیگر مکان های ساکت تر را دوست دارند.

۲ – بی برنامگی: بی کارماندن به مدت طولانی فرصت مناسبی برای شلوغ کاری است. اگر برای کودکان برنامه ای تعیین نکنید، کودکان برای خود برنامه ریزی می کنند مانند درگیرشدن با سایر بچه ها و بدخلقی. برای وقت آزاد آن ها بازی، نقاشی، خواندن کتاب و تماشای فیلم را در نظر بگیرید.

۳ – طفره رفتن: بیشتر کودکان از انجام تکالیف مدرسه و مشق، کار منزل و یا انجام فعالیت جدید طفره می روند. بنابراین مشق و انجام دادن کار منزل را به یک مسابقه همراه جایزه تبدیل کنید. اگر برای انجام دادن یا شرکت کردن در فعالیت جدید، بی میلی نشان می دهند، آن ها را مجبور نکنید و بگذارید فعالیت را تماشا کنند و خودشان تصمیم بگیرند.

۴ – انتظارات: برآورده نشدن خواسته ها یا تمام شدن یک سرگرمی می تواند باعث ناراحتی و بدخلقی کودک شود. انتظار برای شرکت و یا انجام کار مورد علاقه که وقت آن تعیین شده، برای کودکان آسان تر است، اگر قرار است به محلی بروید که او اجازه خرید ندارد از قبل موضوع را روشن کنید و به وی بگویید که اگر بدون شلوغ کاری و نق زدن شما را همراهی کند، جایزه می گیرد. به عنوان مثال اگر بدون بدخلقی شهربازی را ترک کند برای او بستنی می خرید.

۵ – تهدید اعتماد به نفس: برخی کودکان حاضر به قبول اشتباه خود در انجام مشق و یا باختن در بازی نمی شوند. قبل از شروع هر کاری برایشان شرح دهید که تلاش آن ها از نتیجه کار برای شما با ارزش تر است.

۶ – بی توجهی: بی توجهی والدینی که سرگرم کودک دیگری هستند می تواند تاثیر سوء بر بعضی کودکان بگذارد تعیین کردن وقت خالی و مخصوص برای آن ها می تواند موثر باشد. به عنوان مثال از او بخواهید کنار شما بماند تا کار خود را تمام کنید و به او بپردازید. به کودک خود یاد دهید چگونه با روش درست و باصبر، از شما بخواهد که به او توجه کنید. اگر به طور مودبانه از شما بخواهد با او بازی کنید، جواب رد ندهید. این باارزش ترین هدیه ای است که می توانید به کودک خود تقدیم کنید.

مسیحا اسکندری

روانشناس