دلبستگی ایمن و ناایمن


میزان دلبستگی یا پیوند عاطفی بین والدین به ویژه مادر با کودک از همان سال های اولیه زندگی مشخص می شود. در واقع دوره کودکی مهم ترین و تأثیرگذارترین بخش از دوران حیات آدمی برای شکل گیری شخصیت فرد محسوب می شود.

یک کودک ۲ ساله با دلبستگی ایمن باید بتواند دقایقی از مادر دور شود و بازی کند بدون این که دچار اضطراب شود و پس از بازگشت مادر ابراز ناراحتی نکند. در صورتی که یک کودک ناایمن با کوچک ترین تغییری که در محیط پیرامونش رخ می دهد، دچار اضطراب شدید می شود و با گریه و سر و صدا جلب توجه می‌کند. این پیوند عاطفی که به نظر بسیار ساده و عادی می آید نقش بسیار مهمی در مراحل بعدی رشد کودک دارد و ریشه امنیت، استقلال و هویت وی را آبیاری می کند. حتی در مواردی کودک قادر به مخالفت کردن با والدین نیست و پدر و مادر از این بابت خوشحال هستند که فرزندی دارند که همیشه موافق است در حالی که این علامت هشدار دهنده است. زیرا یک کودک باید طی مراحل رشد روانی خود از ۲ سالگی به بعد «نه» بگوید. این مخالفت نشانه احساس امنیتی است که دارد بنابراین مخالفت نکردن نشانه احساس ناامنی کودک تلقی می شود.


ویژگی های کودک ناایمن

وابستگی بیش از حد به مادر و یا بی اعتنایی به حضور مادر هیچ یک نشانه خوبی نیست و باعث بروز مشکلات ارتباطی در آینده فرد می شود. کودک ناایمن نمی تواند رشد هیجانی خود را به درستی طی کند و هیجانات خود را مدیریت کند. او شناخت کاملی از هیجانات خود ندارد و قادر نیست به درستی آن را ابراز کند. گاهی منفعل و گوشه گیر می شود و تمایلی به بازی با همسالانش ندارد.


واکنش های هیجانی شدیدی در تعامل با دوستان دارد و در بازی معمولا تند و خشن برخورد می کند. بازی در حضور پدر و مادر را ترجیح می دهد و در غیر این صورت از بازی لذت نمی برد. به همین دلیل این دسته از کودکان خلاقیت کمتری از خود بروز می دهند و به تخیلات طولانی مدت رو می آورند و سعی می کنند ترس و ناامنی خود را با تخیلات خود تغییر دهند.


شهرناز نورمحمدی

روانشناس بالینی